Checklists
Laatst gewijzigd op: 24 juni 2021
Jongeren en de OR

Jongeren betrekken bij de ondernemingsraad

Jongeren zijn de werknemers van de toekomst en daarom ook de toekomst van de ondernemingsraad. Maar in de praktijk zijn jongeren vaak slecht vertegenwoordigd in de OR. Ontzettend zonde, want het perspectief van jongeren is waardevol. Niet alleen maar voor de diversiteit en representativiteit van de OR, maar ook voor de kwaliteit van de besluitvorming en het draagvlak voor besluiten die uw OR neemt. Hoe betrekt u jongeren bij het OR-werk en maakt u hen onderdeel van de medezeggenschap? Lees het in deze checklist.

Representatie

Jongeren zijn ondervertegenwoordigd in ondernemingsraden. Ongeveer 2% van de OR-leden bestaat uit medewerkers jonger dan 25 jaar, terwijl zij 15% van de beroepsbevolking uitmaken. Medewerkers van 26 tot en met 35 jaar bezetten 16% van de OR-zetels, terwijl een vijfde deel van werkend Nederland uit deze leeftijdsgroep bestaat. De gemiddelde leeftijd van OR-leden ligt dus een stuk hoger en daardoor sluit de OR vaak niet aan bij de belevingswereld van jongeren.

Het is bij de meeste OR’en pas mogelijk om lid te worden na 12 of soms zelfs 24 maanden werkzaam te zijn voor de organisatie. Jongeren zijn vaak korter in dienst en blijven vaak ook maar drie à vier jaar voordat zij de organisatie weer verlaten. Wilt u dus jongeren in de OR? Laat die grens los.

Maak een praatje

Allereerst is het belangrijk om te realiseren dat er vaak wordt gepraat óver jongeren, maar zelden mét jongeren. Stap één is dan ook om het gesprek aan te gaan. Stap eens met uw OR-pet op naar die jonge collega op uw afdeling en maak een praatje. Hoe vindt de werknemer zijn werk? Waar is hij vooral mee bezig? Wat vindt hij belangrijk? Maak kenbaar dat de OR graag jonge medewerkers wil betrekken bij hun werkzaamheden: spread the word.

Een leuke manier om het gesprek aan te gaan is om een ‘meeloopdag’ te organiseren. Doe dit bij voorkeur op een dag wanneer de OR veel medezeggenschapstaken te doen heeft. Hiermee overtuigt u door te laten zien wat de OR doet, en niet alleen door er over te praten.

Pas de OR aan

Stap één is op zich makkelijk, maar zal niet direct zorgen voor een blijvende verandering. Wat kan uw OR doen om een duurzame relatie op te bouwen met jonge medewerkers? Daar zijn de volgende twee stappen voor: het aanpassen van de OR-structuur en het afstemmen van de communicatie.

Structuur van de OR

Veel OR’en hebben een lidmaatschap van ongeveer drie jaar is. Maar voor een jonge medewerker kan het een grote stap zijn om zich meteen drie jaar lang vast te leggen voor zo’n positie. Als OR kunt u een verkort lidmaatschap als optie opnemen in het OR-reglement. Een lidmaatschap van een of twee jaar is aantrekkelijker voor iemand die net begint met werken. Ook kunt u het lidmaatschap van een commissie onder de aandacht brengen bij uw jonge collega’s. Een commissie is wat vrijblijvender en soms van kortere duur dan een OR-lidmaatschap. Ook kan een jonge medewerker zich dan specifiek focussen op het onderwerp dat hij of zij interessant vindt.

Een andere optie is om stageplekken bij de OR aan te bieden. Stagiaires kunnen dan voor een korte periode meelopen met de OR en op een informele manier kennismaken met de medezeggenschap.

Vergaderen
Veel OR’en vergaderen regelmatig door om tafel te zitten en urenlang te praten over allerlei zaken. De secretaris schrijft de notulen nog net niet uit met de hand. Niet heel aantrekkelijk en innovatief. Vergaderen kan ook een stuk laagdrempeliger, flexibeler en sneller. Bijvoorbeeld online via een videoverbinding, Q&A via WhatsApp of in kleine groepjes als even snel iets besproken moet worden waar zij toevallig mee bezig zijn. Jongeren houden veel ballen in de lucht, dus efficiënt omgaan met hun tijd is van belang.

Netwerken
Jongeren staan bij de start van hun carrière en kunnen nog alle kanten op. Ze zijn opzoek naar mogelijkheden om zich te ontwikkelen én om contacten op te doen. Daar is de OR hartstikke geschikt voor: een prachtig netwerk voor mensen die verder willen komen in hun loopbaan. Benadruk dit dus! Dit is extra aantrekkelijk en kan ze over de streep trekken om zich toch aan te sluiten bij een commissie of zich zelfs verkiesbaar te stellen.

Meerwaarde van de OR

Het idee dat jongeren de OR niet interessant vinden klopt niet: uit onderzoek blijkt wel degelijk dat jongeren geïnteresseerd zijn in medezeggenschap voor het goed functioneren van de organisatie. Het is belangrijk dat u de meerwaarde van de OR op de juiste manier communiceert. Uitleg over de wettelijke bevoegdheden is niet hetgeen dat jongeren aantrekt. Zij willen horen wat de kernidentiteit van de OR is en hoe zij zichzelf positioneert in de organisatie. Het model ‘Golden Circles’ van Simon Sinek (marketeer en schrijver) kan hierbij helpen. Het model van Sinek is voor veel organisaties de basis van hun identiteit. Als OR moet u deze vragen kunnen beantwoorden:

  1. Why: waarom is de OR belangrijk? Waar streeft de OR naar? Wat is zijn missie?
  2. How: hoe doet de OR dat? Hoe verwezenlijkt de OR zijn belang?
  3. What: wat biedt de OR aan?

Kernboodschap

Zo maar even een goede kernboodschap formuleren is niet makkelijk. Bedenk goed bij het formuleren van een kernboodschap: waarom is de OR er? Wat wilt u voor de achterban betekenen? Wat zijn onze normen en waarden? Als u deze vragen kunt beantwoorden, kunt u vervolgens in één of twee zinnen de kernboodschap formuleren. Die kernboodschap is leidend in al uw communicatie met de achterban. Deze hoeft u niet onderaan elk bericht te herhalen, maar vormt wel de leidraad.

Dus niet: ‘Als OR hebben we adviesrecht over de reorganisatieplannen van de bestuurder’.
Maar wel: ‘Als OR doen wij ons best voor een eerlijke reorganisatie voor jou als werknemer’.

Communicatie

Met notulen of een berichtje op het intranet communiceert u, maar u kunt ook andere communicatiemiddelen inzetten die wat moderner zijn en meer zijn ingesteld op sneller, frequenter en flexibeler contact. Bijvoorbeeld een aparte groep in WhatsApp of Telegram waarin u prikkelende vragen stelt of korte berichten plaatst over aankomende activiteiten. Of een communicatietool als Slack of een eigen nieuwsbrief. Met een nieuwsbrief kunt u gericht informatie delen met bepaalde medewerkers en met Slack kunt u specifieke groepen maken waarin u contact hebt over onderwerpen die de jonge achterban aangaat. Ook kunt u de mening van uw achterban peilen met een tool als Slack. Zoek uit welke communicatiemiddelen de jongeren in uw organisatie het liefst gebruiken en pas daar uw boodschap op aan.

Less is more, ook bij het communiceren van uw boodschap. Dus houd het kort en bondig.

Speeddate

Natuurlijk is de OR niet in één keer wereldkampioen communiceren met jongeren, dat vereist wat oefening. Een leuke manier om hiermee te beginnen is om een activiteit te organiseren. Bijvoorbeeld een ‘speeddate’ sessie, waarbij OR-leden korte gesprekjes hebben met jongeren. Andere vormen kunnen natuurlijk ook, zolang het maar creatief is.

Sluit uw activiteit altijd af met een borrel, dan blijven jongeren vaak nog even hangen en komen de écht goede gesprekken pas op gang. Of skip het event en organiseer alleen een borrel, waarom niet?

Uitgelicht
Uitgelicht